1
1
2
2
3
3
4
4
5
5

Wrota zakażenia

Oświnka.

Źródłem zakażenia w śwince jest osobnik chory, choroba szerzy się przez zakażenie kropelkowe. Wrotami zakażenia są górne drogi oddechowe. Okres wylęgania w śwince jest stosunkowo długi, wynosi 12-26 dni. Objawy zwiastunowe podobne są do objawów występujących w tym okresie w innych chorobach zakaźnych. Są to: utrata łaknienia, złe samopoczucie, stany podgorączkowe.

POSTĘPOWANIE LECZNICZE

Przebieg choroby w dużym stopniu zależy od leczenia chorego. W postępowaniu leczniczym wyróżniamy kilka metod, nawzajem uzupełniających się i decydujących w sumie o wyniku leczniczym. Są to:

Leczenie spoczynkowe — zapewnienie choremu spokoju fizycznego (łóżko) i psychicznego. Leczenie dietetyczne – odpowiednie dla jednostki chorobowej i stanu zdrowia żywienie chorego, zapewnienie dostarczania witamin, soli mineralnych, płynów itp.

N:agminne porażenie dziecięce

Ochrona ciąży

Następnym etapem jest ochrona ciąży przed działaniem niekorzystnych wpływów środowiskowych, prowadzenie przez ciężarną higienicznego trybu życia, racjonalne odżywianie

się w czasie ciąży, zapewnienie ciężarnej pracy w warunkach chronionych, comiesięczne badanie ciężarnej połączone z kontrolą masy ciała, ciśnienia krwi i okresowym wykonywaniem badań krwi i moczu. Określenie w każdym przypadku grupy krwi, a w razie potrzeby miana przeciwciał w stosunku do czynnika Rh, ma ważne znaczenie dla wczesnej oceny ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego u płodu. Badanie odczynu Wassermanna we krwi każdej ciężarnej pozwala- na wczesne rozpoznanie kiły u matki i poprzez następowe leczenie niedopuszczenie do rozwoju kiły wrodzonej u dziecka. Ocenę zagrożenia płodu ułatwiają oznaczenia stężenia niektórych hormonów i enzymów wydalanych z moczem ciężarnej lub zawartych w jej krwi. Badanie płynu owodniowego pobranego w pierwszych miesiącach ciąży pozwala na rozpoznanie niektórych zaburzeń metabolicznych i wad wrodzonych u płodu. Przy przewidywaniu w danym przypadku nieuleczalnej choroby dziecka, połą-czonej z niedorozwojem psychicznym, można odpowiednio wcześnie podjąć decyzję o przerwaniu ciąży. Czasem korzystne jest przyspieszenie porodu mimo ryzyka wcześniactwa, jeśli dalszy przebieg grozi niedotlenieniem płodu i działaniem innych czynników szkodliwych w łonie matki.

Ochrona przed utratą ciepła

Ochrona przed utratą ciepła dotyczy głównie wcześniaków i noworodków po przebytym urazie porodowym. Zasadą jest jednak, aby żaden noworodek nie przebywał w temperaturze poniżej 18°C.

Jak najszybsze udrożnienie dróg oddechowych, przywrócenie spontanicznej akcji oddechowej i podanie tlenu w przypadkach za- martwicy i innych zaburzeń oddechowych noworodka, ma podstawowe znaczenie nie tylko dla utrzymania noworodka przy życiu, lecz również dla zapobieżenia trwałym skutkom niedotlenienia, wyrażającym się różnym nasileniem niedorozwoju umysłowego i uszkodzeniami neurologicznymi.

Zakażenie pokarmowe

O zakażeniu pokarmowym mówimy wówczas, gdy drobnoustroje dostają się do organizmu wraz z pokarmem. Produktem najczęściej przenoszącym zakażenie jest woda, mleko i jego przetwory, mięso, owoce i warzywa. Przez zakażenie pokarmowe przenoszą się drobnoustroje duru brzusznego, czerwonki, cholery, wirusowego zapalenia wątroby, nagminnego porażenia dziecięcego itp.

Dreszcze

Choroba rozpoczyna się nagle, dreszczami, wymiotami i wysoką gorączką. Szybko dołącza się charakterystyczna dla płonicy wy-sypka. Wykwity mają wygląd jakby ukłuć szpilką, są bardzo gęste, lekko wystające ponad skórę, tak że skóra przy dotyku sprawia wrażenie tarki. Bardzo gęsta wysypka z daleka wywołuje złudzenie jednolitego czerwonego zabarwienia skóry, jakby skóra „płonęła”. Stąd też pochodzi polska nazwa płonica. W języku łacińskim płonicę określamy słowem scailatina. Tym też tłumaczymy używanie bardzo często zamiast nazwy płonica – szkarlatyna. Najbardziej widoczna jest wysypka w miejscach, gdzie skóra jest najbledsza – po wewnętrznej strony ud, na podbrzuszu, w dołkach łokciowych, na kończynach górnych po stronie zginaczy.

CHOROBY OKRESU NOWORODKOWEGO

Okres noworodkowy jest okresem szczególnie krytycznym dla dziecka. W związku z porodem i następnie koniecznością przystosowania się do środowiska pozamacicznego, przy niepełnej jeszcze sprawności różnych narządów i układów, noworodek narażony jest na wiele chorób i uszkodzeń. Dlatego też największą umieralność notuje się w pierwszym miesiącu życia, a zwłaszcza w pierwszym tygodniu życia dziecka. Okołoporodowe uszkodzenia mogą łatwo doprowadzić do ciężkich, nieodwracalnych skutków zaburzając trwale dalszy rozwój fizyczny i psychiczny dziecka. Czasem następstwa drobnych – niezauważalnych po porodzie – uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego ujawniają się dopiero po kilku latach trudnościami w^nauce szkolnej lub zaburzeniami zachowania się dziecka. Działanie czynników szkodliwych na płód może się zaznaczyć w każdym miesiącu życia, doprowadzając do obumarcia płodu bądź też do urodzenia się dziecka chorego. Działanie czynników szkodliwych w czasie ciąży najczęściej prowadzi do urodzenia dziecka z małą masą urodzeniową (poniżej 2500 gramów w przypadku porodów pojedynczych i poniżej 2200 gramów przy porodach mnogich). W większości takich przypadków mamy do czynienia z wcześniactwem (okres trwania ciąży od 28 do 37 tygodni, masa od 1001 do 2500 gramów). Niektóre dzieci z małą masą urodzeniową rodzą się jednak z ciąży donoszonej (trwa-jącej powyżej 37 tygodni ciąży), a ich mała masa jest wywołana zaburzeniami odżywiania wewnątrzmacicznego. Mówimy wówczas,

Odra

Odra należy do tej grupy chorób, w których matka może przekazać odporność dziecku. Odporność nabywa dziecko jednak tylko wówczas, gdy matka chorowała na odrę. Odporność ta trwa przeciętnie 6-9 miesięcy. W związku z tym niemowlęta do pół roku życia z reguły nie chorują na odrę. Przebieg zaś odry w trzecim kwartale pierwszego roku życia jest bardzo łagodny.

W końcu okresu wylęgania pojawiają się pierwsze objawy zwiastujące zachorowanie. Są to najczęściej objawy nieżytowe nosa i spojówek. Nieżytowi spojówek towarzyszy światłowstręt. Dziecko unika patrzenia na światło, światło bowiem bardzo je razi. Występuje również podwyższenie temperatury ciała, które po dwóch, trzech dniach mija.