1
1
2
2
3
3
4
4
5
5

CZYNNIKI CHOROBOTWÓRCZE

Zmiany chorobowe są wywołane czynnikami powodującymi zachwianie równowagi między organizmem a otaczającym go środowiskiem. Czynnikami tymi są najczęściej bodźce o sile działania przewyższającej próg prawidłowej reakcji organizmu, a więc bodźce wywołujące objawy chorobowe. Są to czynniki chorobotwórcze albo patogenne.

Czynników chorobotwórczych w otaczającym człowieka świecie jest bardzo dużo. Ich działanie na organizm, a głównie skutek ich działania jest jednak uzależniony nie tylko od siły działającego bodźca, ale też od miejsca i mechanizmu działania, jak również od stanu, w jakim znajduje się organizm. Tym tłumaczymy często spotykane w życiu zjawiska odmiennych reakcji dwóch organizmów, na które działają w takich samych warunkach jednakowe bodźce.

Stany alergiczne

Stany alergiczne powstają na skutek zwiększonej wrażliwości na alergen. W wyniku działania alergenu uczulony organizm reaguje odmiennie niż ogół ludzi, przy czym z reguły jest to reakcja nadmierna. W powstawaniu stanu uczulenia konieczne jest działanie tego samego alergenu w pewnym odstępie czasu. Pierwotne działanie jest działaniem uczulającym, wtórne – wywołującym odczyn alergiczny. Zjawiska te mają charakter zjawisk immunopato- logicznych, a ich istota polega na swoistej reakcji antygen (w tym przypadku alergen) – przeciwciało. Podstawowym przejawem odczynu alergicznego jest zwiększona przepuszczalność śródbłonków naczyń krwionośnych włosowatych, skurcz mięśni gładkich oraz uszkodzenie komórek. Odczyny alergiczne mogą występować pod postacią anafilaksji, alergii śródzakaźnej bądź choroby alergicznej.

Zapalenia wytwórcze

Zapalenia wytwórcze – o przewadze zmian rozrostowych pod postacią nacieku, ziarniny i tkanki bliznowatej. Ogólnym odczynem organizmu ludzkiego na działanie czynników chorobotwórczych, głównie biologicznych, jest gorączka. Jej podstawowym przejawem jest podniesienie temperatury ciała. W gorączce występują zaburzenia podstawowych funkcji życiowych.

Organizm ludzki jest organizmem stałocieplnym. Wszystkie jego czynności i przemiana materii i energii są dostosowane do stałej temperatury. Prawidłowa temperatura ciała waha się w granicach od 36,4° do 37,4°. Zależy to od właściwości osobniczych. U większości ludzi wynosi 36,5°-36,7°C. Jest to temperatura mierzona pod pachą lub w pachwinie. Temperatura mierzona w odbytnicy jest o pół stopnia wyższa. Temperatura wewnątrz organizmu jest wyższa niż temperatura skóry. Najwyższą temperaturę ma wątroba – krew wypływająca z tego narządu ma o 1° wyższą temperaturę. Jest to spowodowane dużą liczbą procesów przemiany materii i energii zachodzących w wątrobie.

Choroba zakaźna

Choroba zakaźna, jak każda choroba, jest chorobą całego organizmu. Choroba zakaźna występuje sporadycznie lub masowo. Uzależnione jest to od liczby drobnoustrojów oraz od wrażliwości na nie danej populacji. Występowanie wielu przypadków danej choroby zakaźnej na określonym terenie i w określonym czasie nazywamy epidemią. Jeżeli zachorowania są masowe i obejmują duże terytoria mówimy o pandemii. Stałe występowanie choroby zakaźnej na określonym obszarze geograficznym nazywamy e n d e – m i ą.

Zejście chorobowe

Zejście chorobowe może być dwojakie. Może skończyć się wyzdrowieniem lub śmiercią. Wyzdrowienie może być całkowite lub częściowe. Wyzdrowienie jest całkowite wówczas, gdy chory wraca do pełnego zdrowia, a więc do takiego stanu, w jakim był przed zachorowaniem. Wyzdrowienie częściowe jest wówczas, gdy w czasie trwania procesu chorobowego zachodzą trwałe zmiany morfologiczne. Chory zdrowieje, nie wraca jednak do stanu poprzedniego. Przykładem tego jest choroba Heinego-Medina ostre objawy ustępują, pozostaje porażenie. Człowiek jest zdrowy, ale jednocześnie jest inwalidą.

Spadek masy ciała

-1) spadek masy ciała, widoczny u. noworodków i dzieci w pierwszych trzech miesiącach życia, 2) zapadnięcie ciemiączka -• o ile nie jest ono już zarośnięte,

-3) zapadnięcie gałek ocznych i zmniejszone ich napięcie, 4) suchość błony śluzowej jamy ustnej (z wyjątkiem postaci hi- potonicznej), 5) znaczne zmniejszenie napięcia i sprężystości skóry (objaw fałdu).

ZAPOBIEGANIE CHOROBOM

Leczenie chorego, mające na celu przywrócenie jemu zdrowia, jest funkcją naprawczą. Proces leczenia jest niejako naprawianiem tego, co zostało uszkodzone bądź utracone, dlatego dziedziny medycyny, głównie kliniczne, których podstawowymi metodami postępowania jest farmakoterapia (stosowanie leków) bądź chirurgia (przeprowadzanie operacji), noszą wspólną nazwę medycyny naprawczej. Cechą znamienną medycyny naprawczej jest jej wkraczanie w życie ludzkie, dopiero wówczas, gdy zaistniała choroba, a nierzadko dopiero w stanach zagrożenia życia.

Choroby zakaźne i niezakaźne

Choroby zakaźne i niezakaźne – podział ten oparty jest na właściwościach czynników chorobotwórczych i zdolności przenoszenia się choroby z osobnika na osobnika.

Obok wyżej wymienionych podziałów dość rozpowszechniony jest podział chorób w zależności od lokalizacji procesu chorobowego (główne zmiany). Według tego podziału rozróżniamy choroby okolic lub części ciała (np. choroby głowy, choroby twarzy, choroby klatki piersiowej, choroby brzucha itp.), choroby narządów (np. choroby serca, choroby płuc, choroby nerek, choroby oka itd.) lub choroby układów (np. choroby układu nerwowego, choroby układu krążenia itp.).

Zakażenia okresu noworodkowego

Każde, najdrobniejsze nawet ognisko zakażenia u noworodka stanowi potencjalne niebezpieczeństwo rozsiewu drobnoustrojów do innych narządów i uogólnionej posocznicy, a także może stać się źródłem zakażenia innych noworodków. Najczęściej spotykamy u noworodków ropne zakażenia skóry, ropne zapalenie spojówek, zakażenie kikuta pępowiny. Na oddziałach szpitalnych ropne zakażenia wywołane przez gronkowce mogą szerzyć się epidemicznie, zwłaszcza w warunkach przepełnienia oddziałów położniczych i nieprzestrzegania przepisów sanitarno-epidemiologicznych. Zakażenia gronkowcowe mogą przenosić zdrowi nosiciele spośród personelu zatrudnionego na oddziałach położniczych i noworodkowych.

Nagminne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych